Bitirmeye İnanmanın Gücü: Bou Samnang ve Pes Etmeme Sanatı

Bir atletizm koşusu düşünün. Yağmurun sağanak halinde yağdığı, ağırlaşmış bir pist… Birincinin altı dakika önce belli olduğu bir yarışma… Tribünlerde sessiz ve ilginç bir bekleyiş… Ve o pistin üzerinde, ıslanmış formasıyla hâlâ koşan bir kadın: Bou Samnang.

Bou Samnang, Kamboçya’nın başkenti Phnom Penh’in ban liyölerinde, dört kardeşten oluşan yoksul bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası bir kazada erken yaşta hayatını kaybetti ve annesi çocuklarına bakmak için farklı işlerde ça lışmak zorunda kaldı. Annesinin uzun mesai saatleri, bazen günün büyük kısmında kardeşlere bakma sorumluluğunu Bou’ya bırakıyordu. Bu nedenle Samnang hem evde hem okulda sürekli bir mücadele içinde büyüdü. Yoksulluk, onun için bir engelden çok, karakterini şekillendiren bir hayat sınavı oldu.

Samnang, koşmaya olan merakı nedeniyle gençlik çağlarından itibaren tek çift eski ayakkabısıyla, engebeli beton yollarda, saat veya kalp atış hızı monitörü olmadan antrenman yapmak zorunda kaldı. Tüm zorluklara rağmen pes etmiyor, koşmaya devam ediyordu. Sanki sadece koştuğunda özgür hissediyordu. Koşarken yaşadığı özgürlük duygusu, zorluklarla çevrili hayatında adeta bir kaçış rampasına dönüşmüştü.

2016 yılında yeteneği keşfedilerek milli takıma çağrıldı. Bu çağrı ona yıllardır taşıdığı yüklerden uzaklaşıp nefes alabileceği bir kapı açtı. Ayrıca ailesi için büyük bir gurur kaynağı oldu; çünkü Samnang’ın başarısı kardeşlerine de umut veriyordu.

Sonraki yıllarda Samnang, ülkesinde ilk kez düzenlenen 2023 Güneydoğu Asya Oyunları’na hazırlanmak için evinden uzakta yaşamak ve uzun süre Çin’de antrenman yapmak zorunda kaldı. Bu dönemde antrenmanlar oldukça ağırdı; günün büyük bölümünü pistte ve kondisyon çalışmalarında geçiriyor, kalan zamanlarında ise ailesini özlediğini söylemek için kısa telefon görüşmeleri yapıyordu.

Kamboçyalı bu genç sporcu, 2023 Güneydoğu Asya Oyunları’nda 5 bin metre yarışını sonuncu bitirdi. O gün kazanan o değildi ama unutulmayan o oldu. Çünkü herkes yarışın bittiğini sandığında o durmuyor, bitiş çizgisine doğru koşmaya devam ediyordu. Birçok sporcunun bıraktığı noktada devam edebilmesi, aslında yıllardır hayatın içindeki mücadelelere alışık olmasından kaynaklanıyordu.

Bou Samnang anemi hastasıydı ve rakiplerine kıyasla daha zayıf, daha güçsüzdü. Ama bu yoksul aile çocuğunun bir hedefi vardı: Katıldığı yarışmada ülkesini en iyi şekilde temsil etmek ve bayrağını dalgalandırmak. Samnang yarışı neden bırakmadığını şöyle ifade ediyor: “Genellikle bu durumlarda olduğu gibi bırakabilirdim ama Kamboçya’yı temsil ettiğim için yarışı sonuna kadar götürmek benim için önemliydi.”

Bou Samnang’ın yerinde birçok kişi devam etmeye gerek görmeyip yarışı yarıda bırakabilirdi. Fakat o devam etmeyi seçti. Tribünler ise onun bu azmine alkışlarla karşılık verdi. Sosyal Gelişimde yer alan “Birey, toplumun desteğiyle güçlenir ama kendi iradesiyle dönüşür.” ilkesine atıfla o, toplumun ‘başarısızlık’ dediği noktadan kendi zaferini yarattı. Çünkü başarı, yalnızca kazananların değil, vazgeçmeyenlerin de hakkı olmalıydı.

Bou’nun hikayesinde dikkat çeken en önemli detay, bir ‘başarısızlık anının’ nasıl toplumsal bir aynaya dönüştüğüdür. Pistteki azmiyle, onu gören, duyan ve okuyan milyonlarca insana “Ben de devam edebilirim” deme gücü verdi. Bu etki kısa sürede sosyal medyada geniş kitlelere yayıldı; insanlar onun görüntülerini paylaşarak hikayenin daha da büyümesini sağladı.

Bugün sosyal medya uygulamalarında karşımıza çıkan parlak başarı hikayelerini izlerken adeta kayboluyoruz. Oysa belki de ihtiyacımız olan şey, Bou’nun sade cesareti: Islanmak pahasına, sonuncu olmayı göze alarak pes etmemek ve yola devam etmek. Nitekim kişisel gelişim kitaplarında sıkça geçen “Kazanmak için değil, tamamlamak için yola çık.” cümlesi Samnang’ın hikayesinde karşılığını buluyordu. Şiddetli yağmura rağmen bitiş çizgisine yürüyen Samnang, bize hayatın aslında bitiş çizgisini en hızlı geçenlerin değil; düştüğünde, zorlandığında ve dayanacak gücü kalmadığında bile pes etmeyip sonuna kadar yürüyenlerin yarışı olduğunu hatırlatıyordu.

Bu yarışmadaki tutumuyla bize hayat dersi veren Kamboçyalı atlet Bou Samnang şöyle diyor:

“Asla pes etmemeyi, zorlamaya devam etmeyi, sebat etmeyi, sabırlı olmayı öğrendim. Yavaş yürüseniz bile, yavaş ilerleseniz bile önemli olan bitirmenizdir. Yavaş ilerlemek, bitirememekten, bitiş çizgisini geçememekten çok daha iyidir. Bu yüzden bu deneyimden öğrendiğim şey, ilerlemeye ve sebat etmeye devam etmektir.”