Türkiye ve Avustralya: Güçlenen İş Birliği ve Genişleyen Ticaret

Artan dış ticaret hacmi, gelişen ulaşım bağlantıları ve sektör bazlı iş birlikleri, Türkiye-Avustralya ilişkilerinde yeni bir dönemin kapılarını aralıyor

Rengarenk mercan resifleri, koalalar ve kanguruların ülkesi Avustralya, doğası, Aborjin kültürü ve yerel ile modernin yüksek standartlarda birleştiği kozmopolit yapısıyla Asya Pasifik’in güçlü ve dikkat çekici coğrafyalarından biridir. Sydney Opera Binası, Büyük Set Resifi, Uluru (Ayers Kayası), Bondi ve Whitehaven plajları, Kakadu Milli Parkları, sörfçüler ve dalış rotaları gibi dünya çapında kültür, doğa ve turizm zenginliklerine ev sahipliği yapmaktadır. Avustralya aynı zamanda tıp, bilim, teknoloji ve madencilik gibi alanlarda güçlü bir inovasyon kültürüne sahiptir. Google Maps, ultrason cihazı, Avustralya Bilim Ajansı’nın geliştirdiği Wi-Fi teknolojisinin temeli, uçaklardaki kara kutu teknolojisi, jeoteknik analiz için Sirovision 3D görüntüleme sistemi ve taşınabilir hafif el dedektörü ile elektronik kalp atışı düzenleyici gibi pek çok yenilik bu ülkeden çıkmıştır.

Yüksek yaşam kalitesi, iş ve yaşam dengesini bir arada sunması, şeffaf ve istikrarlı yenilik odaklı iş anlayışı ile gelişmiş altyapısı sayesinde Avustralya, güvenli ve karlı bir iş ortamı sağlamakta; Asya pazarları ile tam anlamıyla entegre bir konumdadır.

Güney Yarımküre’nin yıldızı Avustralya ile Türkiye, köklü ortak geçmişe sahip iki dost ülkedir. Mustafa Kemal Atatürk’ün Çanakkale Savaşı’nda hayatını kaybeden Anzak askerlerin annelerine yönelik söylediği sözler, Sydney’in merkezindeki Hyde Park’ta bulunan anıtta yer almaktadır. Avustralyalılar ise her yıl Çanakkale’ye gelerek anma törenleri düzenlemektedir.

ULAŞIMDA YENİ DÖNEM

Türk Hava Yolları’nın 2024 Mart ayında Melbourne ve ardından Sydney’e gerçekleştirdiği ilk uçuşlar, iki ülke için önemli bir kazanım olmuştur. Önümüzdeki dönemde artacak uçuş frekanslarıyla birlikte ticaret, turizm ve kargo alanlarında kayda değer ilerlemeler beklemekteyiz. Avustralya’nın tüm büyük şehirlerini kapsayacak ve günlük uçuşların gerçekleştirileceği bu anlaşma, iki ülke ilişkilerinin gelişimini kolaylaştıran ve yeni fırsatlar yaratan önemli bir adımdır.

AVUSTRALYA TİCARETİNDE 2024 YILI

Avustralya’nın mal ve hizmet ticaretinin üçte ikisi Asya-Pasifik bölgesi içerisinde gerçekleşmektedir. 2024 yılı itibarıyla ülkenin dış ticaret hacmi 639,4 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır. Bu dönemde ihracat 345,9 milyar dolar, ithalat ise 284,5 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.

Avustralya’nın dış ticaretinde Çin hem en büyük ihracat pazarı hem de en önemli tedarikçi konumundadır. Ayrıca Japonya, Hindistan, ABD, Birleşik Krallık, Avrupa Birliği, Güney Kore ve Yeni Zelanda gibi Asya-Pasifik bölgesindeki ülkelerle güçlü ekonomik ilişkiler sürdürülmektedir.

Ülkenin ihracatı ağırlıklı olarak madenler, enerji kaynakları ve tarım ürünlerinden oluşurken; ithalat ise yüksek katma değerli sanayi ürünleri, makineler, elektronik cihazlar ve ilaçlar gibi sektörlerde yoğunlaşmaktadır.

TÜRKİYE-AVUSTRALYA İKİLİ TİCARİ VE YATIRIM İLİŞKİLERİ

DEİK/Türkiye-Avustralya İş Konseyi, 2014’ten bu yana iki ülke iş insanlarını yakınlaştırarak ticaret ve ortaklıkların geliştirilmesini hedeflemektedir. İkili ticaret hacmi 1,7 milyar dolardan 2,2 milyar dolara yükselmiştir. 2024’te dış ticaret hacmi 2,228 milyon dolara ulaşırken, ihracat yüzde 15 artışla 1,086 milyon dolar, ithalat ise yüzde 2 azalarak 1,142 milyon dolar olmuştur. Her ne kadar güçlü tarihsel bağlar bulunsa da Türkiye ile Avustralya arasındaki ticaret hacmi Avrupa Birliği-Avustralya seviyelerinin oldukça altında bulunmaktadır. Türkiye’nin Asya Pasifik bölgesiyle ticari ilişkileri sınırlı olup, T.C. Ticaret Bakanlığı’nın “Uzak Ülkeler Stratejisi” ve Dışişleri Bakanlığı’nın “Yeniden Asya Girişimi” bu alanda kapsamlı gelişimin hedeflenmesini sağlamaktadır.

Serbest Ticaret Anlaşmaları ve bölgesel paktlar, iki ülke arasındaki yatırım risklerini azaltarak önemli avantajlar yaratmaktadır. Avustralya’daki 160.000’den fazla Türk kökenli vatandaş ise yatırımların artmasında köprü görevi üstlenmektedir.

Başarılı iş ilişkileri için Avustralya iş kültürünün iyi anlaşılması ve Türkiye’nin Sydney ile Melbourne’daki Ticaret Ataşelikleriyle yakın temas kurulması büyük önem taşımaktadır. Eyalet bazında pazarı değerlendirmek ve ziyaret etmek tavsiye edilmektedir.

Türkiye’nin ihracatında otomotiv yan sanayi, makine, hazır giyim, tekstil, ev eşyaları ve gıda ürünleri öne çıkarken; ithalatta altın, kömür, maden cevherleri, yün, pamuk ve et ürünleri bulunmaktadır. Avustralya firmaları Türkiye’de enerji, madencilik ve altyapı sektörlerine ilgi duymaktadır. Türk girişimciler ise Avustralya’da restoran, inşaat, tekstil ve turizm gibi alanlarda yatırımlar yapmaktadır. Otomotiv tedarik zinciri alanında da gelişmeler gözlemlenmektedir.

TÜRKİYE-AVUSTRALYA SEKTÖREL İŞ BİRLİĞİ VE TİCARET POTANSİYELİ

Avustralya, enerji ve madencilik sektörlerinde kritik mineraller stratejisiyle yenilenebilir enerji alanında dünya lideri olmayı hedeflemektedir. Türkiye ile nadir elementler ve teknoloji alanında bilgi paylaşımı ile iş birliği fırsatları bulunmaktadır. Tarım makineleri ve seracılık sistemleri gibi Türkiye’nin tarım teknolojileri, Avustralya pazarında ilgi görmektedir. Turizmde Avustralyalı turist sayısı artmakta olup, kültür, gastronomi, tarih ve sağlık turizmi alanlarında iş birlikleri geliştirilebilmektedir. Eğitim alanında da karşılıklı öğrenci değişimi ve Ar-Ge iş birlikleri öne çıkmaktadır.

Tekstil ve moda sektöründe Türk markaları Avustralya pazarında yer almakta, doğal tekstil ürünleri ile Aborjin tasarımları ilgi çekmektedir. Savunma sanayinde ise Türk İHA ve SİHA teknolojileri Avustralya tarafından yakından takip edilmektedir.

Pazara girişte sertifikasyon, standartlara uyum ve güvenilir yerel iş ortakları büyük önem taşımaktadır. Bu doğrultuda, e-ticaret platformları aracılığıyla tanıtım faaliyetlerinin artırılması gerekmektedir. İki ülke şirketleri, karşılıklı coğrafi ağlarını etkin şekilde kullanarak sinerji oluşturabilir. Ayrıca, Brisbane 2032 Olimpiyatları gibi mega projeler yeni iş fırsatları sunmaktadır.

Enerji, yeşil bina, akıllı şehirler, teknoloji transferi, Ar-Ge ve eğitim gibi alanlarda da iş birliklerinin geliştirilmesi mümkündür. AB’nin Yeşil Mutabakat politikalarının Avustralya üzerindeki etkisi göz önüne alındığında, Türkiye bu alanda önemli destek sağlayabilir. Genel olarak, Türkiye ile Avustralya arasında henüz keşfedilmemiş geniş bir ticari potansiyel mevcuttur ve iş insanları için önemli fırsatlar bulunmaktadır.